Thẩm quyền thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi

Thẩm quyền thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi của cơ quan chuyên môn về xây dựng là một nội dung quan trọng trong cơ chế quản lý dự án đầu tư xây dựng, bởi việc xác định đúng cơ quan thẩm định có ảnh hưởng trực tiếp đến trình tự chuẩn bị, xem xét và phê duyệt dự án. Không phải mọi Báo cáo nghiên cứu khả thi đều được thẩm định bởi cùng một cơ quan, cũng không thể chỉ dựa vào địa điểm xây dựng để xác định thẩm quyền. Theo các quy định được đặt ra, việc phân định trách nhiệm phải được xem xét đồng thời trên nhiều căn cứ, bao gồm loại dự án, hình thức đầu tư, quy mô và tính chất của dự án, mức độ ảnh hưởng của công trình đối với an toàn và lợi ích cộng đồng, chuyên ngành quản lý, cấp công trình, phạm vi địa giới hành chính, khu vực quản lý đặc thù và cấp có thẩm quyền quyết định đầu tư. Việc kết hợp các tiêu chí này tạo thành một hệ thống phân cấp từ cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành đến Ban Quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế và các cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc chính quyền địa phương.

Nguyên tắc đầu tiên cần xác định là phạm vi các dự án mà cơ quan chuyên môn về xây dựng có trách nhiệm thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi. Theo chuyên ngành quản lý, cơ quan chuyên môn về xây dựng thực hiện thẩm định đối với các dự án thuộc phạm vi quy định tại khoản 1 Điều 27 Luật Xây dựng năm 2025. Từ nguyên tắc chung này, các dự án được chia thành bốn nhóm cơ bản gồm dự án đầu tư công, dự án PPP, dự án đầu tư kinh doanh có quy mô lớn và dự án đầu tư kinh doanh có công trình ảnh hưởng đến an toàn, lợi ích cộng đồng thuộc danh mục theo quy định.

Dự án đầu tư công là nhóm đầu tiên thuộc phạm vi thẩm định. Khi một dự án được xác định là dự án đầu tư công, Báo cáo nghiên cứu khả thi thuộc đối tượng được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định theo chuyên ngành quản lý. Tuy nhiên, việc xác định dự án thuộc nhóm đầu tư công mới chỉ trả lời câu hỏi dự án có thuộc phạm vi thẩm định hay không. Muốn xác định chính xác cơ quan nào thực hiện, cần tiếp tục xem xét các tiêu chí về tầm quan trọng của dự án, cơ quan chủ quản, phạm vi địa giới hành chính, cấp công trình và chủ thể quyết định đầu tư.

Nhóm thứ hai là dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư. Dự án PPP có cơ chế đầu tư riêng và đồng thời chịu sự điều chỉnh của pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư. Tuy vậy, trong phạm vi quy định về thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi của cơ quan chuyên môn về xây dựng, dự án PPP vẫn thuộc một trong những nhóm phải được xem xét theo chuyên ngành quản lý. Điều này phản ánh sự phối hợp giữa cơ chế quản lý đầu tư PPP với quản lý nhà nước về xây dựng.

Nhóm thứ ba là dự án đầu tư kinh doanh có quy mô lớn. Đối với đầu tư kinh doanh, không phải tất cả các dự án đều thuộc diện cơ quan chuyên môn về xây dựng phải thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi. Phạm vi được tập trung vào các dự án có quy mô hoặc tầm quan trọng nhất định. Cụ thể, dự án do Quốc hội chấp thuận chủ trương đầu tư, dự án do Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư và dự án có tiêu chí đáp ứng là dự án quan trọng quốc gia theo pháp luật về đầu tư công được xác định là dự án đầu tư kinh doanh có quy mô lớn thuộc phạm vi thẩm định.

Quy định này cho thấy nguồn vốn hoặc hình thức đầu tư không phải là tiêu chí duy nhất quyết định sự tham gia của cơ quan chuyên môn về xây dựng. Một dự án đầu tư kinh doanh vẫn có thể thuộc diện thẩm định nếu quy mô hoặc tầm quan trọng đạt đến mức được pháp luật xác định. Qua đó, những dự án có khả năng tạo ra ảnh hưởng lớn hoặc được quyết định về chủ trương ở cấp cao được đặt trong cơ chế kiểm soát chuyên môn tương ứng trước khi triển khai.

Nhóm thứ tư là dự án đầu tư kinh doanh có công trình ảnh hưởng đến an toàn, lợi ích cộng đồng. Việc xác định công trình thuộc nhóm này không dựa trên đánh giá tùy nghi mà phải căn cứ vào danh mục tại Phụ lục IV ban hành kèm theo Nghị định. Khi dự án đầu tư kinh doanh có công trình nằm trong danh mục đó, Báo cáo nghiên cứu khả thi thuộc phạm vi thẩm định của cơ quan chuyên môn về xây dựng.

Điểm đáng chú ý là tiêu chí trong trường hợp này tập trung vào chính công trình thuộc dự án và khả năng ảnh hưởng đến an toàn, lợi ích cộng đồng. Một dự án có thể không thuộc nhóm đầu tư kinh doanh quy mô lớn nhưng nếu trong dự án có công trình thuộc danh mục ảnh hưởng đến an toàn, lợi ích cộng đồng thì vẫn thuộc phạm vi thẩm định. Điều này cho thấy cơ chế quản lý được thiết kế không chỉ dựa trên quy mô đầu tư mà còn dựa trên mức độ tác động của công trình.

Sau khi xác định dự án thuộc một trong bốn nhóm nêu trên, bước tiếp theo và cũng là bước đặc biệt quan trọng là xác định cấp cơ quan chuyên môn về xây dựng có thẩm quyền. Đây là quá trình cần thực hiện theo thứ tự, bởi một dự án có thể đồng thời đáp ứng nhiều đặc điểm khác nhau. Quy định về thẩm quyền đã thiết lập các trường hợp cụ thể để hạn chế sự chồng chéo giữa cơ quan trung ương, Ban Quản lý và cơ quan chuyên môn tại địa phương.

Ở cấp trung ương, cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành thực hiện thẩm định đối với một số nhóm dự án có tính chất đặc biệt. Nhóm đầu tiên là dự án quan trọng quốc gia mà bộ hoặc cơ quan ở trung ương là cơ quan chủ quản dự án. Với những dự án này, cả tầm quan trọng và cơ quan chủ quản đều cho thấy phạm vi quản lý vượt ra ngoài một dự án địa phương thông thường, vì vậy trách nhiệm thẩm định được giao cho cơ quan chuyên môn thuộc bộ theo chuyên ngành.

Nhóm tiếp theo thuộc thẩm quyền của cơ quan chuyên môn thuộc bộ là dự án do Quốc hội quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư. Khi dự án được quyết định hoặc chấp thuận chủ trương ở cấp Quốc hội, Báo cáo nghiên cứu khả thi được thẩm định bởi cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành. Việc phân cấp này tương ứng với tầm quan trọng của dự án và cấp xem xét chủ trương đầu tư.

Dự án do Thủ tướng Chính phủ giao thẩm định cũng thuộc thẩm quyền của cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc bộ. Trong trường hợp này, căn cứ xác định thẩm quyền là nhiệm vụ được Thủ tướng Chính phủ giao. Đây là một cơ chế cho phép xác định cơ quan chuyên môn phù hợp để thực hiện việc thẩm định đối với dự án cụ thể theo yêu cầu quản lý.

Một tiêu chí đặc biệt quan trọng khác là phạm vi địa giới hành chính của dự án. Nếu dự án được đầu tư xây dựng trên địa bàn hành chính từ hai tỉnh, thành phố trở lên thì Báo cáo nghiên cứu khả thi thuộc thẩm quyền thẩm định của cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành. Quy định này giải quyết trường hợp dự án không thể được xem xét đầy đủ trong phạm vi quản lý của một địa phương duy nhất.

Đối với dự án liên tỉnh, tính thống nhất của Báo cáo nghiên cứu khả thi có ý nghĩa rất lớn. Công trình có thể đi qua nhiều địa phương nhưng về bản chất vẫn thuộc một dự án tổng thể, có chung mục tiêu, giải pháp kỹ thuật, tiến độ và yêu cầu kết nối. Nếu mỗi địa phương tự thực hiện thẩm định riêng đối với phần công trình nằm trên địa bàn của mình, việc bảo đảm tính thống nhất của toàn bộ dự án có thể trở nên phức tạp. Việc giao cơ quan chuyên môn thuộc bộ thẩm định giúp tạo một đầu mối phù hợp với phạm vi liên tỉnh.

Dự án có công trình cấp đặc biệt cũng thuộc thẩm quyền của cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành. Trong trường hợp này, cấp công trình trở thành căn cứ trực tiếp để xác định thẩm quyền. Chỉ cần dự án có công trình cấp đặc biệt thuộc trường hợp quy định thì việc thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi được thực hiện ở cấp bộ chuyên ngành theo sự phân công quản lý.

Từ các quy định này có thể thấy cơ quan chuyên môn thuộc bộ tập trung thẩm định những dự án có ít nhất một trong các đặc điểm nổi bật về tầm quan trọng, cấp quyết định hoặc chấp thuận chủ trương, phạm vi địa lý hay cấp công trình. Vì vậy, khi xác định thẩm quyền đối với một dự án cụ thể, đây là nhóm điều kiện cần được kiểm tra trước khi xem xét đến thẩm quyền của các cơ quan khác.

Sau cấp bộ là cơ chế thẩm định của Ban Quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao và khu kinh tế. Các Ban Quản lý này được thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đối với dự án thuộc nhóm quy định tại khoản 1 và được đầu tư xây dựng trên địa bàn được giao quản lý theo khoản 5, khoản 6 Điều 73 của Nghị định.

Việc trao thẩm quyền cho Ban Quản lý gắn với đặc điểm của các khu vực có cơ chế quản lý tập trung. Khi dự án được triển khai trong phạm vi khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao hoặc khu kinh tế và thuộc phạm vi được giao quản lý, Ban Quản lý có điều kiện trực tiếp theo dõi các hoạt động đầu tư và xây dựng trong khu vực đó. Vì vậy, việc giao thẩm quyền thẩm định trong phạm vi được quy định tạo sự thống nhất giữa chức năng quản lý khu vực và quá trình chuẩn bị dự án.

Tuy nhiên, thẩm quyền của Ban Quản lý không phải là tuyệt đối. Quy định đã loại trừ các dự án thuộc khoản 2, tức các dự án thuộc thẩm quyền của cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành. Điều này tạo nên một nguyên tắc ưu tiên rõ ràng. Dù dự án nằm hoàn toàn trong một khu công nghiệp, khu công nghệ cao hoặc khu kinh tế, nếu đồng thời có công trình cấp đặc biệt hoặc thuộc một trường hợp khác đã được giao cho cơ quan chuyên môn thuộc bộ thì thẩm quyền cấp bộ vẫn được áp dụng.

Nguyên tắc loại trừ này có ý nghĩa rất lớn khi áp dụng thực tế. Nếu chỉ nhìn vào địa điểm dự án nằm trong khu kinh tế và kết luận Ban Quản lý có thẩm quyền thì có thể dẫn đến sai sót. Trước khi xác định thẩm quyền của Ban Quản lý, cần kiểm tra đầy đủ dự án có thuộc một trong các trường hợp của khoản 2 hay không.

Tiếp theo là thẩm quyền của cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã. Theo quy định, khái niệm Ủy ban nhân dân cấp xã trong trường hợp này bao gồm Ủy ban nhân dân xã, phường và đặc khu trực thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đối với các dự án thuộc phạm vi khoản 1 và do chính Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định đầu tư.

Ở đây cần phân biệt rõ hai điều kiện phải đồng thời được đáp ứng. Thứ nhất, dự án phải thuộc một trong những nhóm mà cơ quan chuyên môn về xây dựng có trách nhiệm thẩm định. Thứ hai, dự án phải do Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định đầu tư. Chỉ khi đáp ứng đồng thời hai điều kiện này thì cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc cấp xã mới thực hiện việc thẩm định theo quy định.

Vì vậy, vị trí của công trình trên địa bàn một xã hoặc phường không phải là căn cứ đủ để xác định thẩm quyền cấp xã. Một dự án có thể nằm hoàn toàn trên địa bàn một phường nhưng nếu do cấp khác quyết định đầu tư hoặc thuộc thẩm quyền thẩm định của cơ quan chuyên môn cấp bộ theo tính chất của dự án thì không thuộc trường hợp được giao cho cơ quan chuyên môn cấp xã.

Sau khi xác định các trường hợp thuộc thẩm quyền của cơ quan chuyên môn thuộc bộ, Ban Quản lý và cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, các dự án còn lại được phân định cho cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh theo nguyên tắc địa bàn.

Theo đó, cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện thẩm định đối với dự án thuộc khoản 1 được đầu tư xây dựng trên địa bàn hành chính của tỉnh, trừ các dự án thuộc khoản 2, khoản 3 và khoản 4. Nói cách khác, đây là nhóm thẩm quyền được xác định sau khi đã loại trừ các trường hợp thuộc cấp bộ, Ban Quản lý và cấp xã.

Cách quy định này tạo ra một cấu trúc phân cấp tương đối rõ. Cơ quan chuyên môn cấp tỉnh không phải cơ quan mặc nhiên thẩm định tất cả dự án nằm trên địa bàn tỉnh. Trước khi xác định thẩm quyền cấp tỉnh, phải kiểm tra dự án có thuộc trường hợp do cơ quan chuyên môn thuộc bộ thẩm định hay không, có nằm trong phạm vi quản lý và thẩm quyền của Ban Quản lý hay không và có phải dự án do Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định đầu tư thuộc trường hợp quy định hay không.

Nếu tất cả các trường hợp trên đều không áp dụng và dự án thuộc nhóm phải được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định, đồng thời được đầu tư xây dựng trong địa giới hành chính của tỉnh, cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ thực hiện thẩm định.

Từ cấu trúc này có thể hình thành một trình tự xác định thẩm quyền tương đối rõ ràng. Trước tiên phải xác định dự án có thuộc diện cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi hay không. Đây là bước xác định đối tượng. Nếu dự án không thuộc các nhóm được quy định thì không thể tiếp tục áp dụng cơ chế phân cấp tại điều này để xác định cơ quan thẩm định.

Nếu dự án thuộc đối tượng, bước tiếp theo là xác định dự án có thuộc thẩm quyền của cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc bộ hay không. Cần kiểm tra lần lượt các tiêu chí: dự án quan trọng quốc gia do bộ hoặc cơ quan trung ương làm cơ quan chủ quản; dự án do Quốc hội quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư; dự án do Thủ tướng Chính phủ giao thẩm định; dự án xây dựng trên địa bàn từ hai tỉnh, thành phố trở lên; hoặc dự án có công trình cấp đặc biệt.

Nếu dự án đáp ứng một trong những trường hợp tương ứng thì việc xác định thẩm quyền dừng ở cấp bộ. Khi đó, việc dự án đồng thời nằm trong khu kinh tế hoặc nằm trên địa bàn một tỉnh cụ thể không làm chuyển thẩm quyền sang Ban Quản lý hoặc cơ quan chuyên môn cấp tỉnh.

Nếu dự án không thuộc cấp bộ, bước tiếp theo là kiểm tra phạm vi quản lý của Ban Quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao hoặc khu kinh tế. Khi dự án được xây dựng trên địa bàn đã được giao quản lý và đáp ứng các điều kiện của quy định liên quan thì Ban Quản lý thực hiện thẩm định.

Nếu dự án cũng không thuộc thẩm quyền Ban Quản lý, cần kiểm tra cấp quyết định đầu tư. Trường hợp dự án do Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định đầu tư và thuộc đối tượng được quy định, cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện thẩm định.

Cuối cùng, nếu dự án không thuộc ba nhóm thẩm quyền trên nhưng nằm trên địa bàn hành chính của một tỉnh và thuộc phạm vi khoản 1, cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh là cơ quan có thẩm quyền thẩm định.

Cách tiếp cận theo trình tự này đặc biệt hữu ích đối với những dự án có nhiều đặc điểm giao thoa. Chẳng hạn, một dự án đầu tư kinh doanh có công trình ảnh hưởng đến an toàn, lợi ích cộng đồng nằm trong một khu công nghiệp về nguyên tắc thuộc diện phải thẩm định. Tuy nhiên, muốn xác định Ban Quản lý có thực hiện thẩm định hay không thì trước hết phải kiểm tra dự án có công trình cấp đặc biệt hoặc thuộc một trường hợp khác của khoản 2 hay không. Nếu có, cơ quan chuyên môn thuộc bộ thực hiện thẩm định. Nếu không, mới tiếp tục xem xét thẩm quyền của Ban Quản lý.

Tương tự, một dự án đầu tư công được triển khai trên địa bàn hai tỉnh không thể chỉ căn cứ vào việc phần lớn công trình nằm ở một tỉnh để giao cơ quan chuyên môn của tỉnh đó thẩm định. Tiêu chí dự án được đầu tư xây dựng trên địa bàn từ hai tỉnh, thành phố trở lên đã đưa dự án vào thẩm quyền của cơ quan chuyên môn thuộc bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành.

Một dự án nằm hoàn toàn trong một tỉnh cũng chưa chắc thuộc cơ quan chuyên môn cấp tỉnh. Nếu dự án có công trình cấp đặc biệt thì thẩm quyền thuộc cấp bộ. Nếu nằm trong khu vực thuộc Ban Quản lý và không thuộc trường hợp loại trừ thì có thể thuộc Ban Quản lý. Nếu do Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định đầu tư theo trường hợp được quy định thì thẩm quyền thuộc cơ quan chuyên môn cấp xã. Chỉ sau khi loại trừ các trường hợp này mới xác định cơ quan chuyên môn cấp tỉnh.

Điều này cho thấy địa giới hành chính là tiêu chí quan trọng nhưng không phải tiêu chí duy nhất. Cấp công trình, chủ thể quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư, cơ quan chủ quản và khu vực quản lý đặc thù đều có thể làm thay đổi cơ quan thẩm định dù địa điểm xây dựng không thay đổi.

Việc phân định theo chuyên ngành quản lý cũng cần được chú ý. Khi xác định cơ quan chuyên môn về xây dựng có thẩm quyền, không chỉ xác định cấp bộ hay cấp địa phương mà còn phải gắn với chuyên ngành quản lý công trình tương ứng. Cách tổ chức này nhằm bảo đảm Báo cáo nghiên cứu khả thi được xem xét bởi cơ quan có chức năng chuyên môn phù hợp với loại công trình của dự án.

Xét về mục tiêu quản lý, hệ thống thẩm quyền này thể hiện sự kết hợp giữa tập trung và phân cấp. Những dự án có tầm quan trọng lớn, phạm vi liên tỉnh hoặc công trình cấp đặc biệt được tập trung về cơ quan chuyên môn thuộc bộ. Những dự án gắn với khu vực quản lý chuyên biệt được giao cho Ban Quản lý trong phạm vi được phân quyền. Dự án do cấp xã quyết định đầu tư được giao cho cơ quan chuyên môn tương ứng trong trường hợp pháp luật quy định. Phần còn lại trên địa bàn tỉnh thuộc trách nhiệm của cơ quan chuyên môn cấp tỉnh.

Sự phân cấp này giúp cơ quan ở mỗi cấp tập trung vào nhóm dự án phù hợp với phạm vi quản lý của mình. Đồng thời, các trường hợp loại trừ giữa các khoản giúp hạn chế tình trạng hai cơ quan cùng có thẩm quyền hoặc không xác định được cơ quan chịu trách nhiệm chính.

Đối với chủ đầu tư và cơ quan chuẩn bị dự án, việc hiểu đúng cơ chế này có ý nghĩa thực tế rất lớn. Ngay trong giai đoạn chuẩn bị Báo cáo nghiên cứu khả thi, cần xác định dự án thuộc nhóm nào và cơ quan nào sẽ thực hiện thẩm định. Điều này giúp việc chuẩn bị hồ sơ, phối hợp chuyên môn và trình thẩm định được tổ chức đúng đầu mối.

Việc xác định sai thẩm quyền không chỉ là vấn đề về nơi nộp hồ sơ mà còn có thể ảnh hưởng đến toàn bộ trình tự thẩm định. Do đó, thay vì chỉ căn cứ vào địa điểm dự án, cần kiểm tra lần lượt tính chất dự án, chủ thể quyết định hoặc chấp thuận chủ trương, phạm vi đầu tư, cấp công trình, khu vực quản lý và cấp quyết định đầu tư.

Nhìn tổng thể, quy định về thẩm quyền thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi của cơ quan chuyên môn về xây dựng hình thành một hệ thống gồm hai tầng xác định. Tầng thứ nhất trả lời dự án nào thuộc diện cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định. Tầng thứ hai trả lời cơ quan chuyên môn cụ thể ở cấp nào có trách nhiệm thực hiện. Hai tầng này phải được áp dụng theo đúng thứ tự để tránh nhầm lẫn.

Ở tầng thứ nhất, dự án thuộc phạm vi thẩm định nếu là dự án đầu tư công, dự án PPP, dự án đầu tư kinh doanh có quy mô lớn theo các tiêu chí được quy định hoặc dự án đầu tư kinh doanh có công trình ảnh hưởng đến an toàn, lợi ích cộng đồng thuộc danh mục. Ở tầng thứ hai, dự án được phân về cơ quan chuyên môn thuộc bộ, Ban Quản lý, cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tùy theo các điều kiện cụ thể.

Trong hệ thống này, thẩm quyền của cơ quan chuyên môn thuộc bộ được xác định trước đối với các dự án có tính chất đặc biệt. Thẩm quyền của Ban Quản lý chỉ áp dụng sau khi loại trừ các trường hợp cấp bộ. Cơ quan chuyên môn cấp xã thực hiện đối với dự án do Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định đầu tư theo phạm vi được quy định. Cơ quan chuyên môn cấp tỉnh tiếp nhận nhóm dự án còn lại trên địa bàn tỉnh sau khi loại trừ ba trường hợp trên.

Như vậy, điểm cốt lõi của quy định không chỉ nằm ở việc liệt kê cơ quan nào có quyền thẩm định mà còn nằm ở cách thiết lập thứ tự và mối quan hệ giữa các thẩm quyền. Một dự án cần được đặt vào toàn bộ hệ thống phân cấp trước khi xác định cơ quan chịu trách nhiệm. Cách tiếp cận này giúp bảo đảm dự án có quy mô, phạm vi và tính chất khác nhau được xem xét ở cấp quản lý tương ứng.

Có thể khẳng định rằng việc xác định đúng thẩm quyền thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi là bước quan trọng để bảo đảm quá trình chuẩn bị và phê duyệt dự án được thực hiện đúng trình tự. Khi dự án được phân loại chính xác, các tiêu chí về phạm vi địa lý, cấp công trình, cơ quan chủ quản, khu vực quản lý và cấp quyết định đầu tư được đối chiếu đầy đủ, cơ quan có trách nhiệm thẩm định sẽ được xác định rõ ràng.

Tóm lại, cơ chế thẩm quyền thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi của cơ quan chuyên môn về xây dựng được xây dựng trên nguyên tắc phân loại dự án kết hợp với phân cấp quản lý. Dự án đầu tư công, dự án PPP, dự án đầu tư kinh doanh quy mô lớn và dự án đầu tư kinh doanh có công trình ảnh hưởng đến an toàn, lợi ích cộng đồng là những nhóm thuộc phạm vi thẩm định. Trong đó, các dự án có tầm quan trọng quốc gia, do Quốc hội quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư, do Thủ tướng Chính phủ giao thẩm định, được triển khai trên địa bàn từ hai tỉnh, thành phố trở lên hoặc có công trình cấp đặc biệt thuộc thẩm quyền của cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành. Các dự án trong khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao và khu kinh tế được Ban Quản lý thẩm định khi đáp ứng điều kiện và không thuộc thẩm quyền cấp bộ. Dự án do Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định đầu tư thuộc phạm vi quy định được cơ quan chuyên môn về xây dựng cấp xã thẩm định. Những dự án còn lại thuộc diện thẩm định và được xây dựng trên địa bàn tỉnh thuộc thẩm quyền của cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Sự phân định này tạo nên một cơ chế thẩm định có thứ tự, có phân cấp và có nguyên tắc loại trừ rõ ràng, qua đó giúp Báo cáo nghiên cứu khả thi được xem xét đúng cơ quan, đúng chuyên ngành và phù hợp với quy mô, phạm vi cũng như tính chất của từng dự án đầu tư xây dựng.