Hiệu lực thi hành và điều khoản chuyển tiếp trong quy định về phân cấp công trình xây dựng

Hiệu lực thi hành và điều khoản chuyển tiếp là hai nội dung đặc biệt quan trọng trong bất kỳ văn bản quy phạm pháp luật nào. Đối với lĩnh vực xây dựng, nơi một dự án có thể kéo dài nhiều năm và trải qua nhiều giai đoạn từ chuẩn bị đầu tư, thẩm định, thiết kế, thi công đến nghiệm thu, khai thác, việc xác định thời điểm áp dụng quy định mới có ý nghĩa trực tiếp đối với quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của chủ đầu tư, cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị tư vấn và các chủ thể tham gia dự án.

Trong bối cảnh hệ thống quy định về phân cấp công trình xây dựng được cập nhật, việc xác định văn bản nào còn hiệu lực, văn bản nào hết hiệu lực và dự án nào tiếp tục áp dụng quy định cũ là yêu cầu không thể bỏ qua. Nếu xác định sai mốc thời gian hoặc áp dụng không đúng điều khoản chuyển tiếp, dự án có thể phát sinh vướng mắc trong quá trình thẩm định, cấp phép, quản lý chất lượng, điều chỉnh thiết kế hoặc xác định các nghĩa vụ pháp lý khác.

Theo nội dung quy định được nêu, Thông tư mới có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2026. Đây là thời điểm quan trọng để xác định ranh giới giữa việc tiếp tục áp dụng quy định trước đây và chuyển sang áp dụng hệ thống quy định mới về phân cấp công trình cũng như việc sử dụng cấp công trình trong quản lý các hoạt động xây dựng.

Thời điểm Thông tư bắt đầu có hiệu lực

Thông tư quy định rõ thời điểm có hiệu lực thi hành là ngày 01 tháng 7 năm 2026.

Mốc thời gian này có ý nghĩa quyết định đối với việc xác định văn bản pháp luật áp dụng cho từng dự án, từng hồ sơ thẩm định và từng trường hợp điều chỉnh thiết kế.

Kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, về nguyên tắc, các dự án, công trình và hoạt động xây dựng thuộc phạm vi điều chỉnh của Thông tư phải áp dụng các quy định mới, trừ những trường hợp được điều khoản chuyển tiếp cho phép tiếp tục áp dụng quy định pháp luật tại thời điểm trước đó.

Điều này có nghĩa là không phải cứ sau ngày 01 tháng 7 năm 2026 thì toàn bộ dự án đang triển khai đều phải lập tức xác định lại cấp công trình theo quy định mới. Việc có phải chuyển sang áp dụng Thông tư mới hay không còn phụ thuộc vào thời điểm quyết định đầu tư, thời điểm trình thẩm định, tình trạng hồ sơ và việc công trình có điều chỉnh thiết kế hay không.

Đây chính là vai trò của điều khoản chuyển tiếp.

Thông tư số 06/2021/TT-BXD hết hiệu lực

Một nội dung quan trọng khác là việc chấm dứt hiệu lực của Thông tư số 06/2021/TT-BXD ngày 30 tháng 6 năm 2021 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng về phân cấp công trình xây dựng và hướng dẫn áp dụng trong quản lý hoạt động đầu tư xây dựng.

Thông tư 06/2021/TT-BXD trước đây là một trong những căn cứ chính để xác định cấp công trình trong hoạt động đầu tư xây dựng. Trong quá trình thực hiện, văn bản này đã được sửa đổi, bổ sung một số nội dung theo Thông tư số 02/2025/TT-BXD.

Kể từ thời điểm Thông tư mới có hiệu lực, tức ngày 01 tháng 7 năm 2026, Thông tư số 06/2021/TT-BXD cùng các nội dung đã được sửa đổi, bổ sung theo Thông tư số 02/2025/TT-BXD hết hiệu lực thi hành.

Việc quy định rõ nội dung này giúp bảo đảm hệ thống pháp luật không tồn tại đồng thời hai cơ chế phân cấp công trình khác nhau đối với các trường hợp phát sinh mới.

Từ ngày 01 tháng 7 năm 2026 trở đi, khi xác định cấp công trình cho các dự án thuộc trường hợp áp dụng quy định mới, chủ đầu tư và các đơn vị tư vấn không tiếp tục viện dẫn Thông tư 06/2021/TT-BXD như căn cứ chính, mà phải căn cứ vào Thông tư mới và các phụ lục kèm theo.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc Thông tư 06/2021/TT-BXD hết hiệu lực không đồng nghĩa với việc mọi kết quả xác định cấp công trình trước đây theo Thông tư này đều bị hủy bỏ hoặc phải xác định lại.

Đối với các dự án thuộc trường hợp chuyển tiếp, cấp công trình vẫn có thể tiếp tục được xác định theo quy định pháp luật tại thời điểm quyết định đầu tư hoặc thời điểm trình thẩm định.

Đây là điểm cần đặc biệt chú ý để tránh hiểu sai bản chất của việc hết hiệu lực văn bản.

Bãi bỏ một phần nội dung của Thông tư số 09/2025/TT-BXD

Bên cạnh việc chấm dứt hiệu lực của Thông tư 06/2021/TT-BXD, quy định mới còn bãi bỏ Điều 10 của Thông tư số 09/2025/TT-BXD ngày 13 tháng 6 năm 2025.

Thông tư 09/2025/TT-BXD là văn bản sửa đổi, bổ sung một số điều của các Thông tư thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện chính quyền địa phương hai cấp và phân cấp cho chính quyền địa phương.

Việc bãi bỏ riêng Điều 10 cho thấy không phải toàn bộ Thông tư 09/2025/TT-BXD bị hết hiệu lực, mà chỉ nội dung tại điều được chỉ định bị loại bỏ kể từ khi quy định mới có hiệu lực.

Trong thực tế áp dụng, chủ đầu tư và các cơ quan chuyên môn cần phân biệt rõ giữa việc một văn bản bị bãi bỏ toàn bộ và việc chỉ một điều khoản cụ thể bị bãi bỏ.

Nếu chỉ một điều bị bãi bỏ thì các nội dung khác của văn bản đó vẫn tiếp tục có hiệu lực nếu không có quy định khác thay thế hoặc bãi bỏ.

Cách quy định này giúp duy trì tính ổn định của hệ thống pháp luật trong khi vẫn loại bỏ những nội dung không còn phù hợp với cơ chế phân cấp công trình mới.

Ý nghĩa của điều khoản chuyển tiếp

Một dự án xây dựng có thể được chuẩn bị và triển khai trong nhiều năm. Trong thời gian đó, pháp luật có thể thay đổi.

Nếu mỗi lần văn bản mới có hiệu lực mà toàn bộ dự án đang thực hiện phải quay lại xác định lại mọi thủ tục từ đầu thì sẽ gây xáo trộn rất lớn, ảnh hưởng đến tiến độ và chi phí của dự án.

Vì vậy, pháp luật thường quy định điều khoản chuyển tiếp để xác định rõ trường hợp nào tiếp tục áp dụng quy định cũ và trường hợp nào phải chuyển sang áp dụng quy định mới.

Điều khoản chuyển tiếp có mục đích bảo đảm tính ổn định, liên tục và hợp lý trong quá trình thực hiện dự án.

Đồng thời, cơ chế này cũng tránh tình trạng lợi dụng quy định cũ để tiếp tục áp dụng cho những nội dung đã thay đổi đáng kể sau khi quy định mới có hiệu lực.

Trong lĩnh vực phân cấp công trình, điều khoản chuyển tiếp tập trung vào ba nhóm tình huống chính: dự án đã được quyết định đầu tư trước ngày Thông tư có hiệu lực; dự án đã trình thẩm định trước ngày Thông tư có hiệu lực; và công trình có điều chỉnh thiết kế kể từ ngày Thông tư có hiệu lực.

Dự án đã được quyết định đầu tư trước ngày 01 tháng 7 năm 2026

Nguyên tắc đầu tiên của điều khoản chuyển tiếp là đối với cấp công trình thuộc dự án đầu tư xây dựng đã được quyết định đầu tư trước ngày Thông tư có hiệu lực.

Trong trường hợp này, cấp công trình được xác định theo quy định của pháp luật tại thời điểm quyết định đầu tư.

Đây là nguyên tắc quan trọng nhằm bảo đảm tính ổn định pháp lý cho các dự án đã hoàn thành một mốc thủ tục quan trọng trước khi quy định mới có hiệu lực.

Ví dụ, một dự án được quyết định đầu tư vào tháng 4 năm 2026. Tại thời điểm đó, việc xác định cấp công trình được thực hiện theo hệ thống quy định đang có hiệu lực.

Đến ngày 01 tháng 7 năm 2026, Thông tư mới bắt đầu có hiệu lực. Tuy nhiên, nếu dự án không thuộc trường hợp phải xác định lại do điều chỉnh làm thay đổi tiêu chí phân cấp thì cấp công trình vẫn được xem xét theo quy định tại thời điểm quyết định đầu tư.

Điều này giúp tránh việc dự án đã được phê duyệt phải thay đổi toàn bộ cách xác định cấp chỉ vì có sự thay đổi văn bản trong quá trình triển khai.

Tại sao lấy thời điểm quyết định đầu tư làm căn cứ

Quyết định đầu tư là một trong những mốc pháp lý quan trọng nhất của dự án.

Tại thời điểm này, nhiều nội dung chủ yếu của dự án đã được xác lập như mục tiêu, quy mô, địa điểm, tổng mức đầu tư và phương án tổ chức thực hiện.

Việc sử dụng pháp luật tại thời điểm quyết định đầu tư để xác định cấp công trình giúp bảo đảm tính nhất quán giữa hồ sơ đã được phê duyệt và cơ sở pháp lý được áp dụng.

Nếu một dự án đã được quyết định đầu tư theo hệ thống tiêu chí cũ nhưng sau đó buộc phải tự động chuyển sang hệ thống tiêu chí mới, có thể phát sinh tình trạng cấp công trình thay đổi dù bản thân quy mô hoặc kết cấu không thay đổi.

Điều này có thể kéo theo thay đổi về thẩm quyền, nghĩa vụ và các yêu cầu quản lý khác.

Do đó, điều khoản chuyển tiếp lựa chọn thời điểm quyết định đầu tư làm căn cứ trong trường hợp này là phù hợp với nguyên tắc ổn định pháp lý.

Dự án đã trình thẩm định trước ngày Thông tư có hiệu lực

Tình huống thứ hai phức tạp hơn.

Đó là trường hợp dự án đã trình cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định hoặc trình thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi điều chỉnh trước ngày 01 tháng 7 năm 2026 nhưng đến thời điểm Thông tư có hiệu lực vẫn chưa có thông báo kết quả thẩm định.

Trong trường hợp này, không thể chỉ căn cứ vào ngày nộp hồ sơ để quyết định áp dụng quy định cũ hay quy định mới.

Quy định yêu cầu phải xem xét hồ sơ có đủ điều kiện thẩm định hay không.

Nếu hồ sơ đã được trình trước ngày Thông tư mới có hiệu lực và đủ điều kiện thẩm định thì việc xác định cấp công trình và áp dụng cấp công trình trong quản lý các hoạt động xây dựng tiếp tục được thực hiện theo quy định của pháp luật tại thời điểm trình thẩm định.

Ví dụ, chủ đầu tư nộp hồ sơ thẩm định vào ngày 20 tháng 6 năm 2026. Cơ quan chuyên môn tiếp nhận và xác định hồ sơ đáp ứng điều kiện để tiến hành thẩm định.

Đến ngày 01 tháng 7 năm 2026, cơ quan này vẫn chưa phát hành thông báo kết quả thẩm định.

Trong trường hợp đó, việc xác định và áp dụng cấp công trình tiếp tục thực hiện theo quy định pháp luật tại thời điểm ngày 20 tháng 6 năm 2026.

Nguyên tắc này bảo vệ tính ổn định của quá trình xử lý hồ sơ đã được nộp hợp lệ trước thời điểm chuyển đổi.

Trường hợp hồ sơ không đủ điều kiện thẩm định

Không phải mọi hồ sơ nộp trước ngày 01 tháng 7 năm 2026 đều được tiếp tục áp dụng quy định cũ.

Nếu hồ sơ không đủ điều kiện thẩm định thì việc xác định cấp công trình và áp dụng cấp công trình phải chuyển sang thực hiện theo Thông tư mới.

Điểm này rất quan trọng.

Nó ngăn việc một chủ đầu tư chỉ cần nộp hồ sơ trước ngày Thông tư có hiệu lực để giữ quyền áp dụng quy định cũ dù hồ sơ chưa hoàn chỉnh hoặc chưa đáp ứng điều kiện thẩm định.

Ví dụ, hồ sơ được nộp ngày 25 tháng 6 năm 2026 nhưng thiếu các tài liệu cơ bản và chưa đủ điều kiện để cơ quan chuyên môn tiến hành thẩm định.

Sau ngày 01 tháng 7 năm 2026, khi chủ đầu tư hoàn thiện hồ sơ, việc xác định cấp công trình sẽ phải áp dụng theo Thông tư mới.

Như vậy, thời điểm nộp hồ sơ chỉ có ý nghĩa chuyển tiếp khi hồ sơ đủ điều kiện được xử lý theo thủ tục thẩm định.

Trường hợp kết quả thẩm định chưa đủ điều kiện để tổng hợp và trình phê duyệt

Điều khoản chuyển tiếp còn quy định một tình huống khác.

Trường hợp kết quả thẩm định là chưa đủ điều kiện để tổng hợp, trình phê duyệt thì việc xác định cấp công trình và áp dụng cấp công trình cũng được thực hiện theo Thông tư mới.

Điều này cho thấy pháp luật không chỉ xem xét thời điểm nộp hồ sơ mà còn quan tâm đến trạng thái pháp lý của hồ sơ sau thẩm định.

Nếu hồ sơ đã được đánh giá nhưng kết quả cho thấy chưa đáp ứng yêu cầu để tổng hợp và trình phê duyệt thì khi tiếp tục hoàn thiện, dự án phải tuân theo hệ thống quy định đang có hiệu lực mới.

Đây là cơ chế nhằm bảo đảm những hồ sơ chưa đạt yêu cầu không tiếp tục kéo dài việc áp dụng quy định cũ một cách không hợp lý.

Điều chỉnh thiết kế sau ngày 01 tháng 7 năm 2026

Một trong những nội dung quan trọng nhất của điều khoản chuyển tiếp là cách xử lý khi công trình có điều chỉnh thiết kế sau ngày Thông tư mới có hiệu lực.

Việc điều chỉnh thiết kế có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như thay đổi nhu cầu sử dụng, tăng công suất, thay đổi công nghệ, điều chỉnh phương án kiến trúc hoặc thay đổi giải pháp kết cấu.

Không phải mọi điều chỉnh thiết kế đều làm thay đổi cấp công trình.

Do đó, quy định phân chia thành hai trường hợp rõ ràng.

Trường hợp thứ nhất là điều chỉnh không làm thay đổi mức độ quan trọng, quy mô công suất hoặc quy mô kết cấu.

Trường hợp thứ hai là điều chỉnh làm thay đổi ít nhất một trong các tiêu chí trên.

Điều chỉnh thiết kế nhưng không làm thay đổi tiêu chí phân cấp

Nếu việc điều chỉnh thiết kế không làm thay đổi mức độ quan trọng, quy mô công suất và quy mô kết cấu thì cấp công trình tiếp tục được xác định theo quy định pháp luật tại thời điểm quyết định đầu tư.

Đây là nguyên tắc kế thừa và ổn định.

Ví dụ, một dự án đã được quyết định đầu tư năm 2025 và cấp công trình được xác định theo quy định tại thời điểm đó.

Sau ngày 01 tháng 7 năm 2026, chủ đầu tư điều chỉnh bố trí mặt bằng, thay đổi một số vật liệu hoàn thiện hoặc điều chỉnh hệ thống kỹ thuật nhưng không làm tăng công suất, không làm thay đổi chiều cao, nhịp kết cấu hoặc các tiêu chí liên quan đến phân cấp.

Trong trường hợp này, không cần xác định lại cấp công trình theo Thông tư mới.

Cấp công trình tiếp tục được giữ theo căn cứ pháp luật tại thời điểm quyết định đầu tư.

Điều này giúp tránh việc mọi điều chỉnh nhỏ đều kéo theo yêu cầu xác định lại cấp.

Điều chỉnh thiết kế làm thay đổi mức độ quan trọng

Mức độ quan trọng là một trong những tiêu chí cốt lõi dùng để phân cấp.

Nếu sau điều chỉnh, chức năng hoặc vai trò của công trình thay đổi theo hướng làm thay đổi tiêu chí phân cấp thì công trình phải được xem xét lại theo Thông tư mới.

Ví dụ, một công trình ban đầu có chức năng phục vụ nội bộ nhưng sau điều chỉnh được chuyển đổi thành công trình phục vụ cộng đồng với quy mô và tính chất sử dụng khác.

Nếu sự thay đổi này tác động đến tiêu chí mức độ quan trọng dùng để phân cấp thì không thể tiếp tục sử dụng kết quả phân cấp cũ.

Khi đó, cấp công trình phải được xác định lại theo quy định mới có hiệu lực.

Điều chỉnh thiết kế làm thay đổi quy mô công suất

Quy mô công suất là một trong những yếu tố phổ biến làm thay đổi cấp công trình.

Ví dụ, một nhà máy ban đầu được quyết định đầu tư với công suất thấp hơn một ngưỡng phân cấp nhất định.

Sau ngày 01 tháng 7 năm 2026, chủ đầu tư điều chỉnh thiết kế để tăng công suất lên mức vượt ngưỡng.

Trong trường hợp này, việc tăng công suất làm thay đổi tiêu chí xác định cấp công trình.

Do đó, cấp công trình phải được xác định lại theo Thông tư mới.

Nguyên tắc này bảo đảm cấp công trình phản ánh đúng quy mô thực tế sau điều chỉnh, thay vì giữ nguyên cấp cũ không còn phù hợp.

Điều chỉnh thiết kế làm thay đổi quy mô kết cấu

Tương tự, nếu việc điều chỉnh thiết kế làm thay đổi quy mô kết cấu thì cấp công trình cũng phải được xác định lại theo quy định mới.

Một số thay đổi có thể ảnh hưởng trực tiếp đến phân cấp như tăng số tầng, tăng chiều cao, tăng nhịp kết cấu, tăng chiều sâu hoặc thay đổi các thông số kết cấu chủ yếu.

Ví dụ, một công trình ban đầu cao 15 tầng nhưng sau điều chỉnh được nâng lên 25 tầng.

Nếu chiều cao hoặc số tầng là tiêu chí dùng để phân cấp và mức điều chỉnh làm công trình chuyển sang ngưỡng khác thì cấp công trình phải được xác định lại.

Trong trường hợp này, không thể viện dẫn việc dự án đã được quyết định đầu tư trước ngày 01 tháng 7 năm 2026 để tiếp tục giữ nguyên cấp cũ.

Bởi chính nội dung thiết kế đã thay đổi về bản chất và làm thay đổi tiêu chí phân cấp.

Không phải mọi điều chỉnh đều dẫn đến xác định lại cấp

Một điểm quan trọng cần lưu ý là điều khoản chuyển tiếp không quy định cứ có điều chỉnh thiết kế sau ngày Thông tư có hiệu lực thì phải xác định lại cấp.

Yếu tố quyết định là nội dung điều chỉnh có làm thay đổi các tiêu chí phân cấp hay không.

Nếu không thay đổi thì tiếp tục áp dụng cấp theo pháp luật tại thời điểm quyết định đầu tư.

Nếu có thay đổi thì chuyển sang xác định theo Thông tư mới.

Đây là cách tiếp cận hợp lý, cân bằng giữa yêu cầu ổn định pháp lý và yêu cầu cập nhật quy mô thực tế của công trình.

Cách xác định văn bản áp dụng trong thực tế

Khi xử lý một dự án chuyển tiếp, chủ đầu tư có thể thực hiện theo một trình tự nhất định.

Trước hết, xác định thời điểm dự án được quyết định đầu tư.

Nếu quyết định đầu tư được ban hành trước ngày 01 tháng 7 năm 2026 thì kiểm tra xem dự án có thuộc trường hợp phải xác định lại cấp hay không.

Tiếp theo, nếu dự án đang trong quá trình thẩm định, cần xác định ngày trình hồ sơ và tình trạng hồ sơ.

Nếu hồ sơ được trình trước ngày Thông tư có hiệu lực và đủ điều kiện thẩm định thì tiếp tục áp dụng pháp luật tại thời điểm trình.

Nếu hồ sơ không đủ điều kiện hoặc kết quả thẩm định chưa đủ điều kiện để tổng hợp, trình phê duyệt thì áp dụng Thông tư mới.

Sau đó, cần kiểm tra xem công trình có điều chỉnh thiết kế kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2026 hay không.

Nếu có, phải đánh giá nội dung điều chỉnh có làm thay đổi mức độ quan trọng, quy mô công suất hoặc quy mô kết cấu không.

Kết quả của bước này sẽ quyết định việc tiếp tục áp dụng cấp cũ hay xác định lại cấp theo quy định mới.

Một số ví dụ thực tế về điều khoản chuyển tiếp

Có thể hình dung qua một số tình huống điển hình.

Trường hợp thứ nhất, dự án được quyết định đầu tư vào tháng 3 năm 2026, không điều chỉnh quy mô và tiếp tục thi công sau ngày 01 tháng 7 năm 2026. Cấp công trình tiếp tục được xác định theo pháp luật tại thời điểm quyết định đầu tư.

Trường hợp thứ hai, dự án nộp hồ sơ thẩm định ngày 15 tháng 6 năm 2026, hồ sơ đầy đủ và được cơ quan chuyên môn xác định đủ điều kiện thẩm định. Đến ngày 10 tháng 7 năm 2026 mới có kết quả. Việc xác định cấp công trình vẫn theo quy định tại thời điểm trình hồ sơ.

Trường hợp thứ ba, hồ sơ được nộp ngày 25 tháng 6 năm 2026 nhưng thiếu nhiều tài liệu và chưa đủ điều kiện thẩm định. Chủ đầu tư hoàn thiện hồ sơ vào tháng 7 năm 2026. Khi đó, việc xác định cấp công trình phải áp dụng Thông tư mới.

Trường hợp thứ tư, dự án được quyết định đầu tư năm 2025. Sau ngày 01 tháng 7 năm 2026, chủ đầu tư điều chỉnh nội thất và hệ thống kỹ thuật nhưng không làm thay đổi công suất hoặc kết cấu. Cấp công trình vẫn được xác định theo quy định tại thời điểm quyết định đầu tư.

Trường hợp thứ năm, dự án được quyết định đầu tư năm 2025 nhưng đến tháng 8 năm 2026 điều chỉnh tăng công suất hoặc tăng chiều cao công trình. Khi sự điều chỉnh làm thay đổi tiêu chí phân cấp, cấp công trình phải được xác định lại theo Thông tư mới.

Những sai sót thường gặp khi áp dụng quy định chuyển tiếp

Một sai sót phổ biến là cho rằng mọi dự án đã được quyết định đầu tư trước ngày 01 tháng 7 năm 2026 đều vĩnh viễn áp dụng cấp công trình theo quy định cũ.

Cách hiểu này chưa đầy đủ.

Nếu sau ngày Thông tư mới có hiệu lực, công trình được điều chỉnh theo hướng làm thay đổi mức độ quan trọng, công suất hoặc kết cấu thì cấp phải được xác định lại theo quy định mới.

Sai sót thứ hai là cho rằng chỉ cần nộp hồ sơ thẩm định trước ngày 01 tháng 7 năm 2026 là được tiếp tục áp dụng quy định cũ.

Thực tế, hồ sơ còn phải đủ điều kiện thẩm định.

Nếu hồ sơ không đủ điều kiện thì quy định mới được áp dụng.

Sai sót thứ ba là nhầm lẫn giữa thời điểm quyết định đầu tư và thời điểm khởi công.

Điều khoản chuyển tiếp căn cứ vào thời điểm quyết định đầu tư trong trường hợp được quy định, không phải thời điểm khởi công hoặc thời điểm thi công thực tế.

Sai sót thứ tư là xác định lại cấp trong mọi trường hợp điều chỉnh thiết kế.

Điều này cũng không đúng.

Chỉ khi điều chỉnh làm thay đổi tiêu chí phân cấp thì mới xác định lại theo Thông tư mới.

Ý nghĩa của việc quy định rõ hiệu lực và chuyển tiếp

Quy định rõ hiệu lực thi hành giúp xác định chính xác thời điểm hệ thống phân cấp công trình mới bắt đầu được áp dụng.

Điều khoản chuyển tiếp giúp bảo vệ tính ổn định đối với các dự án đã được quyết định đầu tư hoặc đang trong quá trình xử lý hồ sơ trước thời điểm chuyển đổi.

Đồng thời, cơ chế này cũng bảo đảm những dự án có thay đổi đáng kể sau khi quy định mới có hiệu lực phải cập nhật theo tiêu chí hiện hành.

Nói cách khác, pháp luật không yêu cầu mọi dự án cũ phải chuyển sang hệ thống mới, nhưng cũng không cho phép dự án sử dụng mãi kết quả phân cấp cũ nếu bản chất, quy mô hoặc kết cấu của công trình đã thay đổi.

Đây là sự cân bằng giữa tính ổn định của hoạt động đầu tư và yêu cầu quản lý phù hợp với thực tế.

Kết luận

Việc xác định hiệu lực thi hành và áp dụng điều khoản chuyển tiếp có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình chuyển từ hệ thống quy định cũ sang hệ thống phân cấp công trình mới.

Từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, Thông tư mới bắt đầu có hiệu lực. Đồng thời, Thông tư số 06/2021/TT-BXD đã được sửa đổi, bổ sung theo Thông tư số 02/2025/TT-BXD hết hiệu lực và Điều 10 của Thông tư số 09/2025/TT-BXD bị bãi bỏ.

Tuy nhiên, việc văn bản cũ hết hiệu lực không đồng nghĩa với việc tất cả dự án đang triển khai phải lập tức xác định lại cấp công trình.

Đối với dự án đã được quyết định đầu tư trước ngày 01 tháng 7 năm 2026, cấp công trình về nguyên tắc tiếp tục được xác định theo pháp luật tại thời điểm quyết định đầu tư.

Đối với hồ sơ đã trình thẩm định trước ngày Thông tư có hiệu lực, nếu hồ sơ đủ điều kiện thẩm định thì tiếp tục áp dụng quy định tại thời điểm trình. Nếu hồ sơ không đủ điều kiện hoặc kết quả thẩm định chưa đủ điều kiện để tổng hợp, trình phê duyệt thì áp dụng quy định mới.

Đối với công trình có điều chỉnh thiết kế sau ngày 01 tháng 7 năm 2026, cần xem xét bản chất của sự điều chỉnh. Nếu không làm thay đổi mức độ quan trọng, quy mô công suất và quy mô kết cấu thì tiếp tục áp dụng cấp công trình theo pháp luật tại thời điểm quyết định đầu tư. Nếu làm thay đổi một trong các tiêu chí này thì phải xác định lại cấp theo Thông tư mới.

Như vậy, để áp dụng đúng quy định chuyển tiếp, chủ đầu tư và đơn vị tư vấn cần đặc biệt chú ý đến ba mốc: thời điểm quyết định đầu tư, thời điểm trình thẩm định và thời điểm phát sinh điều chỉnh thiết kế.

Việc xác định đúng các mốc này không chỉ giúp áp dụng đúng văn bản pháp luật mà còn tránh phát sinh những sai sót về thẩm quyền, thủ tục và nghĩa vụ quản lý trong quá trình triển khai dự án.

Trong thực tế, đối với những dự án kéo dài qua thời điểm ngày 01 tháng 7 năm 2026, việc rà soát hồ sơ pháp lý, quyết định đầu tư, tình trạng thẩm định và nội dung điều chỉnh thiết kế nên được thực hiện một cách hệ thống. Đây là cơ sở quan trọng để xác định chính xác cấp công trình và bảo đảm toàn bộ hoạt động quản lý xây dựng tiếp tục được thực hiện đúng quy định.