Xác định tổng mức đầu tư xây dựng

Xác định tổng mức đầu tư xây dựng: Cấu phần chi phí, nguyên tắc tính toán và những nội dung cần lưu ý

Tổng mức đầu tư xây dựng là một trong những chỉ tiêu tài chính quan trọng nhất của dự án đầu tư xây dựng. Đây không chỉ là con số phản ánh toàn bộ chi phí cần thiết để thực hiện dự án mà còn là cơ sở để chủ đầu tư tổ chức quản lý vốn, đánh giá hiệu quả đầu tư, lập kế hoạch tài chính, kiểm soát chi phí và triển khai các bước tiếp theo của dự án.

Việc xác định tổng mức đầu tư phải được thực hiện trên cơ sở quy mô, công suất, giải pháp thiết kế, tiến độ thực hiện, điều kiện xây dựng, mặt bằng giá và các yêu cầu quản lý của dự án. Nếu tổng mức đầu tư được xác định thiếu chính xác ngay từ đầu, dự án có thể gặp nhiều khó khăn trong quá trình triển khai, đặc biệt là thiếu vốn, phải điều chỉnh tổng mức đầu tư hoặc phát sinh những khoản chi phí không được dự kiến.

Theo quy định, tổng mức đầu tư xây dựng bao gồm nhiều nhóm chi phí khác nhau, trong đó có chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; chi phí xây dựng; chi phí thiết bị; chi phí quản lý dự án; chi phí tư vấn xây dựng; chi phí khác và chi phí dự phòng.

Mỗi nhóm chi phí có phạm vi, bản chất và phương pháp xác định riêng. Do đó, việc hiểu đúng từng khoản mục là điều kiện quan trọng để tổng mức đầu tư phản ánh đầy đủ nhu cầu vốn thực tế của dự án.

Tổng mức đầu tư xây dựng gồm những khoản chi phí nào?

Về nguyên tắc, tổng mức đầu tư xây dựng bao gồm toàn bộ chi phí cần thiết để thực hiện dự án từ khi bắt đầu chuẩn bị đầu tư đến khi công trình được hoàn thành và đáp ứng điều kiện đưa vào khai thác, sử dụng.

Cấu phần tổng mức đầu tư gồm chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư nếu dự án có phát sinh; chi phí xây dựng; chi phí thiết bị nếu có; chi phí quản lý dự án; chi phí tư vấn xây dựng; chi phí khác và chi phí dự phòng.

Có thể hiểu đây là một hệ thống chi phí có quan hệ với nhau. Chi phí xây dựng và thiết bị thường chiếm tỷ trọng lớn, nhưng không phải là toàn bộ tổng mức đầu tư.

Trong nhiều dự án, chi phí giải phóng mặt bằng, chi phí tư vấn, lãi vay trong thời gian xây dựng, chi phí bảo hiểm, kiểm định, vận hành thử hoặc dự phòng trượt giá cũng có thể chiếm tỷ trọng đáng kể.

Do vậy, một sai lầm phổ biến là chỉ tập trung tính toán chi phí xây lắp và thiết bị rồi coi đó là gần như toàn bộ giá trị dự án. Cách tiếp cận này có thể dẫn đến việc đánh giá thiếu nhu cầu vốn thực tế.

Chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

Đối với dự án có sử dụng đất và phát sinh công tác giải phóng mặt bằng, chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là một trong những khoản mục quan trọng trong tổng mức đầu tư.

Nhóm chi phí này có thể bao gồm các khoản cần thiết để thực hiện bồi thường về đất, tài sản trên đất, hỗ trợ người có đất bị thu hồi, bố trí tái định cư và các công việc liên quan theo quy định.

Quy mô của khoản chi phí này phụ thuộc rất lớn vào vị trí dự án, diện tích đất thu hồi, hiện trạng sử dụng đất, mật độ dân cư và chính sách bồi thường tại khu vực triển khai dự án.

Đối với dự án nằm trong khu vực đô thị hoặc nơi có giá đất cao, chi phí bồi thường và tái định cư có thể chiếm tỷ trọng rất lớn trong tổng mức đầu tư.

Vì vậy, ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án, việc khảo sát kỹ hiện trạng đất đai và dự kiến đúng phạm vi giải phóng mặt bằng là rất quan trọng để hạn chế tình trạng thiếu vốn về sau.

Chi phí xây dựng là thành phần trọng tâm của tổng mức đầu tư

Chi phí xây dựng là một trong những khoản mục lớn và có ảnh hưởng trực tiếp nhất đến tổng mức đầu tư.

Theo quy định, chi phí xây dựng không chỉ bao gồm chi phí xây dựng các công trình và hạng mục công trình chính của dự án mà còn bao gồm các công trình xây dựng tạm, công trình phụ trợ phục vụ thi công và chi phí phá dỡ một số công trình hiện hữu.

Chi phí xây dựng các công trình và hạng mục công trình chính thường gồm chi phí vật liệu, nhân công, máy thi công và các chi phí có liên quan theo phương án thiết kế được lựa chọn.

Ví dụ, đối với dự án xây dựng nhà máy, chi phí xây dựng có thể bao gồm nhà sản xuất, nhà điều hành, kho, đường nội bộ, hệ thống thoát nước, kết cấu kỹ thuật và các hạng mục liên quan.

Đối với dự án giao thông, chi phí xây dựng có thể gồm nền đường, mặt đường, cầu, cống, hầm và các công trình phụ trợ.

Điểm đáng chú ý là chi phí xây dựng còn bao gồm cả các khoản phục vụ trực tiếp cho quá trình thi công nhưng không nhất thiết trở thành một phần của công trình sau khi hoàn thành.

Chi phí công trình tạm và công trình phụ trợ phục vụ thi công

Một dự án xây dựng thường không thể triển khai nếu không có các công trình tạm hoặc hạng mục phục vụ tổ chức thi công.

Các khoản này có thể gồm nhà tạm để ở và điều hành thi công; kho bãi tập kết vật liệu; nhà bao che máy; nền móng máy; công tác lắp đặt và tháo dỡ một số loại máy thi công; cầu, đường phục vụ thi công; bãi đúc dầm; trạm trộn bê tông và nhiều hạng mục tạm khác.

Tùy theo đặc điểm công trình, một số dự án gần như không phát sinh đáng kể các khoản này, trong khi những dự án lớn, thi công tại khu vực xa khu dân cư hoặc có điều kiện địa hình phức tạp có thể cần một hệ thống công trình tạm rất quy mô.

Ví dụ, một dự án cầu lớn có thể cần bãi đúc dầm, đường công vụ, bến tạm, trạm trộn bê tông và khu điều hành riêng.

Nếu các chi phí này không được tính đầy đủ trong tổng mức đầu tư từ đầu, chi phí thực tế trong quá trình thi công có thể vượt đáng kể so với kế hoạch.

Chi phí phá dỡ công trình hiện hữu

Chi phí phá dỡ cũng có thể được đưa vào chi phí xây dựng nếu công việc phá dỡ không thuộc phạm vi của công tác giải phóng mặt bằng đã được xác định trong chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Đây là nội dung cần phân biệt rõ để tránh tính trùng.

Nếu phá dỡ là một phần của công tác giải phóng mặt bằng thì chi phí đã được tính trong nhóm bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Ngược lại, nếu trong khu vực thi công có các công trình cần phá dỡ phục vụ thi công nhưng không thuộc phạm vi giải phóng mặt bằng thì khoản chi này có thể được tính trong chi phí xây dựng.

Việc phân loại đúng giúp tổng mức đầu tư minh bạch và tránh cộng lặp cùng một khoản chi phí ở hai nhóm khác nhau.

Chi phí thiết bị

Chi phí thiết bị là khoản mục đặc biệt quan trọng đối với các dự án công nghiệp, năng lượng, hạ tầng kỹ thuật hoặc công trình có hệ thống thiết bị phức tạp.

Tùy từng dự án, chi phí này có thể bao gồm giá mua thiết bị, vận chuyển, bảo quản, lắp đặt, thí nghiệm, hiệu chỉnh và các khoản có liên quan.

Ở một số nhà máy, giá trị thiết bị thậm chí có thể lớn hơn chi phí xây dựng.

Do đó, khi lập tổng mức đầu tư, việc xác định đúng phạm vi thiết bị, nguồn gốc thiết bị, giá nhập khẩu, thuế, tỷ giá và chi phí vận chuyển là rất quan trọng.

Nếu thiết bị được nhập khẩu, tổng mức đầu tư cũng cần xem xét khả năng biến động tỷ giá và giá quốc tế trong thời gian thực hiện dự án.

Chi phí quản lý dự án

Chi phí quản lý dự án là khoản chi phục vụ việc tổ chức, điều hành và kiểm soát toàn bộ quá trình thực hiện dự án.

Đây là khoản mục thường bị hiểu đơn giản là chi phí hoạt động của ban quản lý dự án. Trên thực tế, phạm vi của chi phí quản lý dự án rộng hơn nhiều.

Chi phí này được sử dụng để tổ chức quản lý các hoạt động như giám sát khảo sát xây dựng, tổ chức lựa chọn phương án kiến trúc, quản lý công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư, quản lý việc lập và thẩm tra các báo cáo đầu tư, thiết kế và dự toán.

Ngoài ra, chi phí quản lý dự án còn phục vụ công tác lựa chọn nhà thầu, quản lý chất lượng, khối lượng, tiến độ, chi phí và hợp đồng xây dựng.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, khoản chi này còn có thể bao gồm việc quản lý hệ thống thông tin công trình, tổ chức triển khai mô hình thông tin công trình và thực hiện chuyển đổi số dự án nếu có.

Những công việc cụ thể thuộc phạm vi quản lý dự án

Phạm vi quản lý dự án còn bao gồm nhiều hoạt động kỹ thuật và hành chính khác.

Chủ đầu tư có thể phải tổ chức thu thập dữ liệu phục vụ quản lý chi phí, khảo sát định mức, xác định giá xây dựng, chỉ số giá xây dựng và kiểm soát các thông số đầu vào của dự án.

Chi phí quản lý dự án cũng có thể liên quan đến việc tổ chức kiểm tra chất lượng vật liệu, cấu kiện, sản phẩm xây dựng và thiết bị lắp đặt vào công trình.

Nếu dự án cần thực hiện kiểm định chất lượng bộ phận công trình, hạng mục hoặc toàn bộ công trình, đây cũng có thể là một phần trong phạm vi tổ chức quản lý của chủ đầu tư.

Các hoạt động liên quan đến bảo đảm an toàn lao động, vệ sinh môi trường, quản lý tác động môi trường, nghiệm thu, thanh toán, quyết toán, giám sát và đánh giá đầu tư cũng thuộc phạm vi công việc cần được quản lý.

Có thể thấy, quản lý dự án là một hoạt động xuyên suốt từ khi hình thành dự án đến khi công trình được bàn giao và hoàn tất các thủ tục liên quan.

Các công việc chủ đầu tư trực tiếp thực hiện

Ngoài việc tổ chức quản lý, chi phí quản lý dự án còn được sử dụng cho những công việc thuộc trách nhiệm trực tiếp của chủ đầu tư.

Trong đó có giám sát và đánh giá đầu tư; theo dõi, kiểm tra chi phí đầu tư xây dựng; kiểm tra và rà soát tổng mức đầu tư trước khi trình thẩm định.

Chủ đầu tư cũng phải hoàn thiện tổng mức đầu tư theo ý kiến của cơ quan thẩm định trước khi trình người quyết định đầu tư phê duyệt.

Trong một số dự án, chủ đầu tư còn có trách nhiệm thẩm định một số nội dung của thiết kế FEED, thiết kế kinh tế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công hoặc dự toán xây dựng nếu được giao.

Việc xác định dự toán gói thầu xây dựng trong một số trường hợp cũng thuộc phạm vi trách nhiệm của chủ đầu tư.

Điều này cho thấy chi phí quản lý dự án cần được xác định phù hợp với quy mô, phương thức quản lý và phạm vi công việc mà chủ đầu tư trực tiếp đảm nhận.

Chi phí tư vấn xây dựng

Chi phí tư vấn xây dựng là một cấu phần quan trọng khác trong tổng mức đầu tư.

Nếu chi phí quản lý dự án chủ yếu phục vụ hoạt động tổ chức và điều hành của chủ đầu tư thì chi phí tư vấn là khoản dùng để thuê các tổ chức hoặc cá nhân có chuyên môn thực hiện những công việc chuyên ngành.

Nhóm đầu tiên là các công việc liên quan đến khảo sát và chuẩn bị đầu tư.

Có thể bao gồm lập nhiệm vụ khảo sát, lập phương án kỹ thuật khảo sát, lập nhiệm vụ thiết kế, thực hiện khảo sát và giám sát khảo sát.

Các công việc lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, Báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc Báo cáo kinh tế - kỹ thuật cũng thuộc phạm vi chi phí tư vấn.

Chi phí thiết kế và thẩm tra

Một phần lớn của chi phí tư vấn liên quan đến thiết kế và thẩm tra.

Các khoản này có thể bao gồm thẩm tra báo cáo đầu tư, thẩm tra thiết kế công nghệ, tổ chức thi tuyển phương án kiến trúc, thiết kế xây dựng và thẩm tra thiết kế, dự toán.

Đối với những công trình phức tạp, chi phí thiết kế có thể đáng kể do yêu cầu nhiều chuyên ngành cùng tham gia như kiến trúc, kết cấu, cơ điện, phòng cháy, công nghệ và hạ tầng.

Việc bố trí đủ chi phí tư vấn ngay từ đầu giúp chủ đầu tư lựa chọn được đơn vị có năng lực phù hợp và hạn chế việc cắt giảm không hợp lý chi phí cho các công việc có ảnh hưởng lớn đến chất lượng dự án.

Chi phí tư vấn trong lựa chọn nhà thầu và giám sát thi công

Chi phí tư vấn còn bao gồm việc lập và thẩm định hồ sơ phục vụ lựa chọn nhà thầu.

Các công việc có thể gồm lập hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu và đánh giá hồ sơ của các nhà thầu.

Thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu cũng có thể thuộc nhóm chi phí tư vấn.

Trong giai đoạn thi công, các khoản tư vấn quan trọng gồm giám sát thi công xây dựng và giám sát lắp đặt thiết bị.

Đối với dự án lớn, công tác giám sát có vai trò đặc biệt quan trọng trong kiểm soát chất lượng, tiến độ và khối lượng thanh toán.

Chi phí tư vấn về định mức, giá và BIM

Một nhóm công việc tư vấn khác liên quan đến quản lý chi phí.

Có thể bao gồm lập và thẩm tra định mức xây dựng, giá xây dựng công trình và chỉ số giá xây dựng.

Đối với các dự án yêu cầu thẩm tra an toàn giao thông, chi phí này cũng được tính trong nhóm tư vấn.

Việc áp dụng BIM cũng có thể hình thành một khoản chi phí tư vấn riêng.

Tùy quy mô dự án, BIM có thể được sử dụng từ giai đoạn thiết kế đến thi công và quản lý vận hành.

Vì vậy, khi dự án có yêu cầu áp dụng BIM, tổng mức đầu tư cần bố trí đủ chi phí cho mô hình hóa, quản lý dữ liệu, phối hợp mô hình và các dịch vụ tư vấn liên quan.

Chi phí kiểm định, thí nghiệm và quan trắc

Chi phí tư vấn còn có thể bao gồm nhiều công việc kiểm soát chất lượng như thí nghiệm chuyên ngành xây dựng, kiểm tra chất lượng vật liệu, kiểm định công trình và quan trắc biến dạng.

Các công việc này đặc biệt cần thiết đối với công trình có kết cấu phức tạp hoặc yêu cầu kỹ thuật cao.

Ví dụ, công trình cao tầng có thể phải quan trắc lún, nghiêng trong quá trình thi công.

Cầu lớn hoặc công trình có kết cấu đặc biệt có thể cần thử tải, kiểm định hoặc thực hiện các thí nghiệm chuyên sâu.

Nếu không dự trù đầy đủ các khoản này trong tổng mức đầu tư, chủ đầu tư có thể gặp khó khăn khi phải thực hiện các yêu cầu kiểm tra bổ sung.

Chi phí tư vấn môi trường

Các hoạt động liên quan đến bảo vệ môi trường cũng thuộc phạm vi chi phí tư vấn trong nhiều dự án.

Có thể bao gồm lập báo cáo đánh giá tác động môi trường sơ bộ, báo cáo đánh giá tác động môi trường và quan trắc, giám sát môi trường trong quá trình thi công.

Đây là các công việc ngày càng quan trọng trong các dự án xây dựng có khả năng tác động đáng kể đến môi trường.

Việc tính đủ chi phí từ đầu giúp chủ đầu tư đáp ứng yêu cầu pháp luật mà không phải bổ sung vốn về sau.

Chi phí khác trong tổng mức đầu tư

Chi phí khác là nhóm có phạm vi rất rộng.

Đây là những khoản cần thiết để thực hiện dự án nhưng không thuộc trực tiếp các nhóm bồi thường, xây dựng, thiết bị, quản lý dự án hoặc tư vấn.

Một số khoản điển hình gồm rà phá bom mìn, vật nổ; di chuyển máy móc và thiết bị thi công đặc chủng; chi phí bảo đảm an toàn giao thông phục vụ thi công và chi phí bảo trì các công trình giao thông hiện hữu bị ảnh hưởng trong quá trình cải tạo, nâng cấp.

Chi phí hoàn trả hạ tầng kỹ thuật bị ảnh hưởng trong quá trình thi công cũng là một khoản cần lưu ý.

Trong các dự án đô thị, việc thi công có thể làm ảnh hưởng đến đường giao thông, hệ thống điện, cấp nước, thoát nước hoặc viễn thông hiện hữu. Sau khi thi công, chủ đầu tư có thể phải hoàn trả các công trình này về trạng thái yêu cầu.

Bảo hiểm, kiểm toán và kiểm tra nghiệm thu

Chi phí khác còn bao gồm bảo hiểm công trình trong thời gian xây dựng.

Đối với một số dự án, đăng kiểm chất lượng quốc tế cũng có thể phát sinh nếu có yêu cầu.

Các chi phí kiểm toán, thẩm tra và phê duyệt quyết toán vốn đầu tư cũng được xem xét trong tổng mức đầu tư.

Ngoài ra, chi phí phục vụ công tác kiểm tra của người quyết định đầu tư và kiểm tra công tác nghiệm thu của cơ quan chuyên môn về xây dựng hoặc cơ quan có thẩm quyền cũng thuộc nhóm chi phí khác.

Những khoản này tuy có thể không chiếm tỷ trọng lớn nhưng cần được dự tính đầy đủ để tránh thiếu nguồn kinh phí vào giai đoạn cuối dự án.

Chi phí nghiên cứu, chạy thử và vốn lưu động ban đầu

Đối với một số dự án đặc thù, chi phí khác còn có thể bao gồm nghiên cứu khoa học, áp dụng công nghệ hoặc vật liệu mới.

Đối với dự án đầu tư nhằm mục đích kinh doanh, vốn lưu động ban đầu có thể được tính trong tổng mức đầu tư theo quy định.

Lãi vay trong thời gian xây dựng cũng là khoản rất đáng lưu ý đối với các dự án sử dụng vốn vay.

Nếu dự án kéo dài, lãi vay có thể trở thành một khoản chi lớn. Vì vậy, tiến độ thi công và kế hoạch giải ngân có ảnh hưởng trực tiếp đến tổng mức đầu tư.

Đối với công trình có dây chuyền công nghệ, quá trình chạy thử không tải và có tải trước khi bàn giao cũng có thể phát sinh chi phí đáng kể.

Phần giá trị sản phẩm thu hồi được trong quá trình chạy thử cần được xem xét theo quy định để xác định giá trị chi phí thực tế.

Chi phí giải quyết tranh chấp và các khoản pháp lý khác

Dự án xây dựng có thể phát sinh tranh chấp trong quá trình thực hiện hợp đồng.

Do đó, chi phí khác có thể bao gồm chi phí hòa giải, tư vấn pháp lý, trọng tài hoặc Ban xử lý tranh chấp nếu có.

Ngoài ra, các khoản thuế tài nguyên, phí và lệ phí theo quy định cũng cần được tính toán đầy đủ.

Nguyên tắc chung là nếu một khoản chi cần thiết để thực hiện dự án nhưng không thuộc các nhóm chi phí còn lại thì có thể được xem xét trong nhóm chi phí khác theo quy định.

Điều quan trọng là phải có căn cứ xác định và tránh đưa vào tổng mức đầu tư các khoản không liên quan trực tiếp đến quá trình thực hiện dự án.

Chi phí dự phòng

Chi phí dự phòng là thành phần không thể thiếu trong tổng mức đầu tư.

Không có dự án xây dựng nào có thể dự báo chính xác tuyệt đối toàn bộ chi phí từ thời điểm chuẩn bị đầu tư đến khi hoàn thành.

Trong quá trình thực hiện có thể xuất hiện những công việc mới, khối lượng phát sinh hoặc biến động về giá.

Vì vậy, chi phí dự phòng được chia thành hai nhóm chính: dự phòng cho khối lượng, công việc phát sinh và dự phòng cho yếu tố trượt giá.

Dự phòng cho khối lượng và công việc phát sinh

Khoản dự phòng này nhằm xử lý những khối lượng hoặc công việc cần thiết phát sinh trong quá trình thực hiện dự án nhưng chưa thể xác định chính xác tại thời điểm lập tổng mức đầu tư.

Chi phí được xác định theo tỷ lệ phần trăm trên tổng các khoản chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, xây dựng, thiết bị, quản lý dự án, tư vấn và chi phí khác.

Mức dự phòng cần phù hợp với mức độ hoàn thiện của thiết kế và mức độ phức tạp của dự án.

Dự án đang ở giai đoạn sớm, khi nhiều thông số kỹ thuật chưa được xác định chi tiết, thường có mức độ không chắc chắn cao hơn.

Ngược lại, dự án đã có thiết kế tương đối đầy đủ có thể kiểm soát tốt hơn nguy cơ phát sinh khối lượng.

Dự phòng cho yếu tố trượt giá

Đây là khoản dùng để xử lý tác động của biến động giá trong thời gian thực hiện dự án.

Chi phí trượt giá được xác định trên cơ sở thời gian thực hiện, kế hoạch triển khai, tiến độ giải ngân và chỉ số giá xây dựng phù hợp với loại công trình.

Việc xác định còn phải xem xét khả năng biến động của giá cả trong nước và quốc tế.

Đối với dự án có thời gian thi công dài, yếu tố trượt giá có thể ảnh hưởng rất lớn đến tổng mức đầu tư.

Đặc biệt, những dự án sử dụng nhiều thép, xi măng, nhiên liệu hoặc thiết bị nhập khẩu có thể chịu tác động mạnh từ biến động thị trường.

Do đó, nếu dự phòng trượt giá được xác định quá thấp, chủ đầu tư có thể đối mặt với nguy cơ thiếu vốn khi giá vật liệu tăng.

Ngược lại, nếu dự phòng quá cao mà không có căn cứ sẽ làm tổng mức đầu tư bị đội lên không cần thiết.

Nguyên tắc quan trọng khi xác định tổng mức đầu tư

Việc xác định tổng mức đầu tư cần bảo đảm một số nguyên tắc cơ bản.

Trước hết, phải tính đúng và đủ các khoản chi phí cần thiết để thực hiện dự án.

Thứ hai, các khoản chi phải được phân loại đúng vào từng nhóm để tránh tính trùng hoặc bỏ sót.

Thứ ba, cơ sở dữ liệu về giá, định mức, chỉ số giá và các thông số đầu vào phải phù hợp với thời điểm lập dự án.

Thứ tư, chi phí dự phòng cần phản ánh đúng mức độ rủi ro và thời gian thực hiện dự án.

Thứ năm, đối với dự án có thiết bị nhập khẩu, công nghệ mới hoặc thời gian thi công dài, cần đặc biệt xem xét tác động của biến động giá và tỷ giá.

Thứ sáu, tổng mức đầu tư phải được kiểm tra và rà soát trước khi trình thẩm định để bảo đảm tính hợp lý và khả thi.

Ý nghĩa của việc xác định đúng tổng mức đầu tư

Một tổng mức đầu tư được xác định tốt sẽ tạo nền tảng tài chính vững chắc cho toàn bộ dự án.

Chủ đầu tư có thể chủ động bố trí vốn, lập kế hoạch giải ngân và lựa chọn phương án thực hiện phù hợp.

Cơ quan có thẩm quyền cũng có căn cứ để đánh giá tính khả thi và hiệu quả sử dụng vốn.

Trong quá trình triển khai, tổng mức đầu tư là cơ sở quan trọng để kiểm soát dự toán, giá gói thầu, hợp đồng và chi phí phát sinh.

Nếu tổng mức đầu tư được xác định thấp hơn nhu cầu thực tế, dự án có thể thiếu vốn và phải điều chỉnh nhiều lần.

Ngược lại, nếu xác định quá cao mà không có cơ sở, hiệu quả sử dụng vốn sẽ bị ảnh hưởng và có nguy cơ làm giảm tính minh bạch trong quản lý chi phí.

Kết luận

Xác định tổng mức đầu tư xây dựng là một quá trình tổng hợp nhiều nhóm chi phí khác nhau, từ bồi thường, xây dựng, thiết bị cho đến quản lý dự án, tư vấn, chi phí khác và dự phòng.

Trong đó, chi phí xây dựng không chỉ gồm các hạng mục chính mà còn bao gồm công trình tạm, công trình phụ trợ và một số chi phí phá dỡ cần thiết.

Chi phí quản lý dự án phản ánh toàn bộ hoạt động tổ chức, điều hành và kiểm soát dự án của chủ đầu tư.

Chi phí tư vấn bao gồm nhiều dịch vụ chuyên môn từ khảo sát, lập dự án, thiết kế, thẩm tra đến giám sát, kiểm định, môi trường và BIM.

Chi phí khác bao quát những khoản cần thiết không thuộc các nhóm chính như bảo hiểm, rà phá bom mìn, lãi vay, chạy thử, kiểm toán, tranh chấp và hoàn trả hạ tầng.

Cuối cùng, chi phí dự phòng giúp dự án ứng phó với khối lượng phát sinh và biến động giá trong suốt thời gian thực hiện.

Do vậy, tổng mức đầu tư không nên được xem đơn thuần là phép cộng của chi phí xây dựng và thiết bị. Đây là một cấu trúc chi phí tổng thể, phản ánh toàn bộ nguồn lực tài chính cần thiết để đưa dự án từ giai đoạn chuẩn bị đến khi hoàn thành.

Việc xác định đúng, đủ và có cơ sở ngay từ đầu là điều kiện quan trọng để kiểm soát vốn đầu tư, hạn chế điều chỉnh, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và bảo đảm dự án được triển khai đúng mục tiêu, đúng tiến độ và trong phạm vi tài chính đã được phê duyệt.